Iedere rechtgeaarde Gentenaar zal wel dit gebouw herkennen als het Rijhove Steen in de Onderstraat… zicht genomen vanuit het Serpentstraatje.

Welke Gentenaar kan nu echter zeggen waarom, tot Michels grote verbazing, op deze foto onze eeuwenoude ONDERSTRAAT (ooit misschien wel eens HONGERSTRAETE genoemd) hier plots een andere naam heeft gekregen?

Filips WIELANTSTRAAT?

Het is met veel interesse dat Michel jullie uitleg hieromtrent tegemoet ziet.

Op termijn wordt de kleine stadsring (R40) in het noorden van Gent verplaatst van Dok Noord / Dok Zuid naar de Afrikalaan. Zoals u weet is de Muidebrug geen optie om de stroom aan autoverkeer over de Oude Dokken te loodsen, Muidepoort en Voormuide zijn nu al zo goed als onleefbaar door de auto’s die er de hele dag staan aan te schuiven. Een nieuwe brug dus, de Handelsdokbrug. Maar die is er nog lang niet, al heeft ze reeds een een rijke geschiedenis.

Om de bouw van de Handelsdokbrug mogelijk te maken, heeft de Provincie een provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan (PRUP) opgemaakt. Op donderdag 2 februari werd dit plan toegelicht in De Centrale. Panelleden waren Tom Balthazar (Gents schepen van Milieu, Stadsontwikkeling en Wonen), Marc De Buck (gedeputeerde van de Provincie Oost-Vlaanderen), Tanja Vanhove (ruimtelijk planner bij de Provincie Oost-Vlaanderen) en Bart Crombez (Agentschap Wegen en Verkeer). Wij luisterden aandachtig.

Tot op vandaag zijn de gronden in de buurt van de toekomstige Handelsdokbrug bestemd voor wonen en industrie. Het PRUP wijzigt deze bestemming in ‘zone voor publieke ruimte’. Dat laat toe de nabije omgeving van de brug ook aan te leggen als bijvoorbeeld kaai, lokale weg of park. Zo wordt de samenhang met andere publieke ruimte in de nabijheid, zoals een nieuw wijkpark en gerestaureerde kaaien en kranen, gegarandeerd. Nog tot en met 8 maart 2012 loopt een openbaar onderzoek over dit PRUP. Tijdens dit openbaar onderzoek kan iedereen bezwaren en opmerkingen over het PRUP indienen.

Op basis van alle bezwaren en adviezen zal de Provinciale Commissie voor Ruimtelijke Ordening (PROCORO) dan een definitief ontwerpplan opstellen, hetgeen nadien nog door de Vlaamse Regering moet goedgekeurd worden. In theorie zou dit nog in de loop van 2012 kunnen. Nadien zou het AWV een bouwaanvraag kunnen indienen, waarna de aanbesteding in de loop van 2013 kan gebeuren. AWV streeft ernaar de werken in 2014 te laten beginnen, de bouw van de brug zou ongeveer 2 jaar duren. Gelet op het feit dat zelfs de oplevering van een fietsersbrug (Bataviabrug) een vol jaar vertraging oploopt, kunnen we niet rekenen op een Handelsdokbrug vóór 2017.

Handelsdokbrug is nodig
In het noorden van de stad bestaat er geen rechtstreekse verbinding tussen de kleine stadsring (R40) en de grote ring rond Gent (R4) of de haven. Daardoor is de verkeersdruk in de wijken Muide-Meulestede, Ham en Dampoort vandaag bijzonder groot. Om deze wijken te ontlasten, is de bouw van de Handelsdokbrug essentieel. Dankzij de Handelsdokbrug hoeft doorgaand verkeer niet langer door de wijken Muide-Meulestede en Ham heen te rijden. Tegelijk wordt ervoor gezorgd dat bewoners van het gebied tussen de Afrikalaan en de spoorbundel van Gent-Dampoort de Afrikalaan vlot kunnen oversteken.
De brug maakt deel uit van de stedelijke ringboulevard over de Oude Dokken, en op langere termijn langs de Dampoort. Zo zal het doorgaand verkeer in een vlotte beweging vanuit het noorden van de stad zuidwaarts kunnen rijden, en omgekeerd. Samen met de toekomstige herinrichting van het Dampoortknooppunt zorgt de Handelsdokbrug er dus voor dat ook de Dampoortwijk een stuk leefbaarder wordt. De komende vijftien tot twintig jaar verandert bovendien de onmiddellijke omgeving van de Oude Dokken in een volledig nieuw stadsdeel. Samen met drie nieuwe fietsers- en voetgangersbruggen, zorgt de Handelsdokbrug voor een aansluiting van de Oude Dokken op de binnenstad.

Op de tekening kan u zien dat de Handelsdokbrug aan de westelijke kant zal aansluiten op de Muidelaan en aan de oostelijke kant aan de Afrikalaan, daar komt een kruispunt met lichten. De Handelsdokbrug bestaat uit 2 maal 2 rijstroken. De brug zal ook dienst doen als extra fietsers- en voetgangersverbinding, naast de 3 andere fietsers- en voetgangersbruggen waarvan enkel de Bataviabrug al (bijna) klaar is.

De infosessie duurde ongeveer een uur, nadien was er tijd om vragen te stellen. De vragen van de toehoorders waren zeer divers: naast de klassieke (maar niet minder terechte) bekommernissen van buurtbewoners i.v.m. lawaaihinder en leefbaarheid, ook eerder technische, soms fundamentele bezwaren, tot zelfs een geanimeerde discussie over de hoogte van een Kempenaar.

Nadien hebben wij nog een pintje gedronken, niet dat het terzake doet.

Een concert in het Kraakhuis was tot hiertoe een ervaring waarbij het publiek er een paar onvolkomenheden moest bijnemen: de ruimte voldeed niet echt akoestisch, zitcomfort en zichtlijnen waren ook niet echt optimaal. Tijd om dit euvel te verhelpen, redeneerden ze in het Bijloke Muziekcentrum.

Het vernieuwde Kraakhuis werd ingericht met uitschuifbare tribunes, comfortabele stoelen én genummerde zitplaatsen. De zaal wordt voortaan ook in de lengte bespeeld, wat de intimiteit vergroot. Over de volledige lengte van de zaal hangt een zes meter hoog doek in de nok, waarmee de resonantie van de ruimte aanpasbaar is. Het doek kan bij concerten uit de nok worden neergelaten. Het breekt de weerkaatsing van het licht.

Omdat een akoestisch doek ook maar een doek is, sprak het Muziekcentrum de jonge Franse kunstenares Ara Starck aan om een kunstwerk op maat te ontwerpen dat op het akoestisch doek kon bevestigd worden.
Directeur Daan Bauwens ging in Parijs Ara Starck opzoeken. Zij is een jonge schilderes die al een doek maakte voor het plafond van vijfsterrenhotel Le Meurice in Parijs, dat door haar vader werd ontworpen.

Ara ontwierp een tekening in warme kleuren waarop verstrengelde handen zowel verwijzen naar musici die hun instrumenten bespelen, als naar het publiek dat applaudisseert na het concert. De tekening werd in één stuk op een rol van eenentwintig meter stof gedrukt. Imposant en tezelfdertijd intimistisch. Om het doek te kunnen maken, moesten ze wel naar Dubai trekken. Showtex, een firma uit de Kempen maakt dan wel brandveilige akoestische doeken en werkt ook wel over de hele wereld, maar alleen in de vestiging in Dubai kon een dergelijk doek worden gedrukt. Daar zijn nog stroken aan gestikt en een dun doek waarop de tekeningen van Ara zijn gemaakt werd op de zware doeken vastgemaakt.

Ara is goed geplaatst om muziek en schilderen te combineren. Ze is namelijk ook muzikante en trad zelfs op in de Handelsbeurs met haar groep The Two. Alhoewel ‘groep’ is veel gezegd: The Two bestaat uit zanger-gitarist David Jarre en Ara als zangeres. Een mannen- en vrouwenstem die door elkaar heen zingen op het strakke ritme van een gitaar. Met de song ‘I wanna be with you again’ braken ze door in 2009.

Vlaams minister van Bestuurszaken Geert Bourgeois mocht er – in het gezelschap van o.a. gouverneur Denys en burgemeester Termont - vandaag de eerste steen leggen van het nieuwe VAC in Gent, het laatste van de vijf provinciaal gecentraliseerde gebouwen waarin de Vlaamse ambtenaren zullen worden samengebracht. Misschien wel het laatste, maar meteen ook het grootste en meest duurzame van de vijf. Met een E-peil van 50 zal het VAC de helft minder energie verbruiken dan een standaard nieuwbouwkantoor. Daarnaast zullen verregaande isolatie, het gebruik van warmtekrachtkoppeling, warmtepompen en buitenzonnewering mee het energieverbruik en de CO²-uitstoot helpen reduceren.

De locatie vlakbij het station moet zowel ambtenaren als bezoekers stimuleren om zoveel mogelijk met het openbaar vervoer naar het VAC te komen. De ondergrondse parkeergarage zorgt momenteel voor een verlaging van de parkeerdruk in de buurt, maar of dat ook zo zal blijven zodra het VAC in gebruik wordt genomen, valt nog te bezien. Het gebouw zal met zijn 32.517m² kantooroppervlakte immers plaats bieden aan zo’n 1300 ambtenaren uit 27 verschillende administraties, die momenteel op diverse locaties in en om Gent verspreid zitten. Het gebouw wordt  met een toren van 22 verdiepingen of 90 m hoogte (nauwelijks kleiner dus dan de KBC-toren aan Flanders Expo) en een lage, brede arm ongetwijfeld een ‘landmark’ die zijn stempel op de omgeving zal drukken.

In de communicatie van de stad Gent en het project Gent Sint-Pieters werd het toekomstige VAC-gebouw steevast De Link genoemd (resultaat van een wedstrijd waarmee je trouwens een trip naar Londen kon winnen als ik het met goed herinner). Ook tijdens de toespraak had burgemeester Termont het over de Link en over de goede keuze van de naam. Enigszins verrassend was dan ook de mededeling van Minister Bourgeois dat het gebouw - naar analogie met de andere administratieve centra - de naam Virginie Loveling gekregen had, verwijzend naar ”een verdienstelijke artistieke inwoner uit de betrokken provincie”. Virginie Loveling (geboren in Nevele in 1836) was een trendsetter van het literair realisme, die een groot deel van haar leven in Gent woonde en werkte. Als Vlaamsgezinde ageerde zij tegen de Franstalige bourgeoisie met kleine b merkte de minister nog fijntjes op.

De bouw van het VAC zou afgerond moeten zijn eind 2013, zodat de verschillende administraties er allemaal hun intrek kunnen nemen in de eerste helft van 2014.

Het is een vaststaand feit: de werken op het Braunplein laten de meesten onder ons niet onberoerd. Zowel de infoborden rondom de werf als de werf zelf lokken permanent reacties uit van voorbijgangers, zowel Gentenaren als toeristen. De reacties gaan van uiterst negatief over verbaasd of afwachtend tot ook wel geïnteresseerd en positief.
Maar hoe moet het Braunplein er eigenlijk uitzien en hoe zag het er vroeger uit en hoeveel vroeger is vroeger eigenlijk? Een goede gelegenheid om dat vroeger eens van wat naderbij te bekijken en dus sloeg ik er vermeld archeologisch boekwerk nog eens op na.

De eerste stap achteruit in het verleden gaat niet zo heel ver terug, nl. naar 2005. Het Braunplein bestond toen uit een zuidelijke helft met een grasplein (niet te betreden), Klokke Roeland en de Fontein der geknielde jongelingen (ook wel de Pietjesbak genoemd door sommigen) als belangrijkste onderdelen. De noordelijke helft bestond uit een parkeerterrein met naast geparkeerde auto’s van diverse makelij enkel een slagboom en een personeelshokje als opmerkelijkste elementen.

Dit beeld ligt iedereen wellicht nog fris in het geheugen en dus draaien we de klok maar meteen vijftig jaar verder terug in de tijd naar 1955. Het grasveldje ligt er nog steeds maar de rest van de openbare ruimte is beduidend kleiner geworden. De noordelijke helft van het plein bestond toen gewoon niet. Die ruimte werd ingenomen door een huizenblok, gebouwen die trouwens in de jaren ’60 zouden worden afgebroken. Ook deze situatie zullen sommigen onder ons nog bewust hebben meegemaakt, al wordt dat aantal misschien al iets kleiner.

Wanneer we nog eens 100 jaar terugspoelen en halt houden in 1855 dan blijkt ook het zuidelijke deel van het plein ingenomen door een groot huizenblok. Aan het einde van de 19de eeuw is er bijgevolg helemaal geen plein maar een volledige wijk met twee grote bouwblokken waartussen een straat liep, de Korte Ridderstraat. Toenmalig burgemeester Emile Braun (ja, hij verleende zijn naam aan het fel besproken plein) besliste echter dat er in het Gentse centrum pleinen moesten komen. Net zoals Parijs had Gent behoefte aan een betere circulatie en net zoals Parijs moesten er dus ook in Gent diverse pleinen worden aangelegd. Het moet echter gezegd dat er ook andere redenen waren dan een nood aan een betere circulatie. Burgemeester Braun wou extra aandacht geven aan de gegoede burgers van zijn stad. Die vonden het immers stuitend dat er tot in de binnenstad armtierige straten en beluiken waren waarin werklieden huisden die van Gent één van de eerste socialistische centra in Europa maakten. Ook de bestrijding van besmettelijke ziekten zoals cholera en tbc, die in de armere wijken een ideaal broeinest vonden, vormden een extra motivatie om de sloophamer boven te halen. Een ‘schoon zicht’ krijgen op de mooiste bouwwerken was de extra bonus die de afbraakwerken zouden opleveren voor de volgebouwde stad die steeds meer verstikkend werkte. Het project werd toen door de meeste Gentenaars toegejuicht, behalve door de bewoners van de gesloopte panden.

Als we de klok nog verder terugdraaien, pakweg 500 jaar deze keer, dan landen we in 1355. In de middeleeuwen zag Gent er beduidend anders uit. De Sint-Niklaaskerk is nog herkenbaar maar het stadhuis ziet er nog helemaal anders uit zo zonder de twee spitsgevels in renaissancestijl (de renaissance moest immers nog komen). Ook het Belfort is dan nog een bouwwerf. Tussen al deze gebouwen is andermaal geen plein te bespeuren, wel een reeks stenen middeleeuwse woningen die tot één aaneengesloten rij naast elkaar gebouwd zijn. Ze vormen de voorlopers van de huizen die in 1900 en 1960 zouden worden afgebroken.

En zelfs nog vroeger hebben op de site gebouwen gestaan al worden de sporen steeds vager. Maar er is één constante die een steeds belangrijker rol begint te spelen, nl. de Korte Ridderstraat. Archeologen vonden sporen terug die dateren van de tiende eeuw. Een laatste draai aan de klok voert ons bijgevolg nog eens 400 jaar verder terug in het verleden, naar 995. Meest markante element dan is de samenvloeiing van Schelde en Leie en een open ruimte. Van een echte stad valt er in 995 nog niet veel te zien. Uit een doorgedreven studie van het huidige en vroegere stratenpatroon is echter gebleken dat “de eerste burgerlijke bewoningskern van Gent zich manifesteerde als een handelsnederzetting binnen een hoefijzervormige gracht en wal, aangelegd ten zuidoosten van wat nu het Braunplein is.” Vanaf dat moment begint Gent te groeien. Er zijn bewijzen van een nieuwe stadsomwalling aangelegd omstreeks 1100 en vanaf dan ligt de Korte Ridderstraat in het centrum van de stad.

Ooit lag het meest centrale centrumplein dus buiten de stad. Ooit was er dus al een straat nog voor er een stad was. De straat maakte deel uit van een internationale handelsweg die zelfs tot in Keulen voerde. Misschien heeft de ligging van de weg de ligging van de nederzetting bepaald? Gent is in elk geval letterlijk zo oud als de straat en het plein was heel lang geen plein maar toch wel het centrum van heel wat actie en evolutie.

Het antwoord op de vraag hoe het Braunplein vroeger was, is wellicht ietwat langer geworden dan verwacht. De motivatie voor deze of gene actie voor de ene heel plausibel, voor de andere wellicht heel wat minder. Hoe het Braunplein er in de toekomst uit zal zien en hoe we die nieuwe situatie zullen ervaren, daarop kan ik geen antwoord geven want ik heb geen glazen bol. Zal het beter zijn of slechter? Geen idee, maar het zal zeker anders zijn.

Bron: De oudste ronde van Vlaanderen, een archeologisch parcours
uitgeverij: Davidsfonds

En we doken ook nog eens in ons eigen beperkte archief voor wat beeldmateriaal:

november 2011:

Boven Gent rijst

oktober 2011:

maart 2010:

juli 2010:

december 2009: en de archeoloog hij ploeterde voort

oktober 2009: de onderwereld van het Braunplein

augustus 2009: graven op het Braunplein

2009 volgens google:

december 2008: Tentenkamp

juli 2007: Ondertussen op het Braunplein

februari 2005

Een hedendaagse schachtbok voor de paddenstoelmijnen in de Gentse riolering?

Een verkeerdelijk toch uitgevoerde ventilatiekoker voor de ooit weggestemde ondergrondse Belfortparking? Een betonnen monoliet, stilletjes geland in onze gastvrije stede?

Of een ordinaire liftkoker met een vreemde bovenbouw bij een veel te duur nieuw café? Een poging om hedendaagse architectuur te integreren naast bouwkundig erfgoed?

Erfgoed, ja die sacristie bij de Sint-Niklaaskerk is misschien ook een twijfelgeval. Ik vind monumentenzorg meestal zinvol (niet altijd dus, we denken onwillekeurig aan onze buren in Brugge), maar dit beeld roept toch vraagtekens op…

Ah, Mathilde luidt… tournée générale!

En vooral niet reageren, ik weet wat je zal schrijven …

Het terrein is 8 ha groot en is 1,3 km lang. Via het Gewestelijk RUP van 2006 legt de Vlaamse overheid al een heel aantal harde voorwaarden op aan de toekomstige ontwikkeling. Voor de zone het dichtst bij het station, de zogenaamde zone A (2,6 ha groot), is de ontwikkeling in handen van Euro Immo Star in opdracht van B-Holding. Door de pendelparking en de voorziene functies van kantoor liggen de krijtlijnen grotendeels vast. Maar, richting Snepkaai, in zone B en C is er nog heel wat te beslissen. Bovendien is de ontwikkeling hier in handen van de Stad Gent en zijn ze nog op zoek naar ideeën. De uwe!

Er is een opgelegde mix van kantoren, woningen, commerciële ruimtes, buurtvoorzieningen, vrijetijdsfuncties en nieuw openbaar domein. Uit het gesprek dat ik met Ann Manhaeve had, bleek duidelijk de schrik van de buurtbewoners voor een betonnen muur. Er zijn plannen voor twee pleinen, maar hoe moeten die aangelegd worden? Willen we terrasjes voor de kantoormensen of voor de buurt? Willen we actieve speelterreinen of rustige bankjes? Een andere voorwaarde is dat 30 % van de ontwikkeling onverhard moet zijn, dus moet er gepuzzeld worden met groen. In het voorstel wordt gewerkt met 3 zones: A krijgt een eerder stedelijk karakter met voornamelijk kantoorgebouwen en aanverwante dienstverlening (horeca), zone B krijgt eerder het karakter van een ‘wijkcentrum’ en is hierdoor wat de overgang naar zone C, die het karakter van een ‘park’ krijgt met duidelijk meer groen. Hier wordt ook de aansluiting naar de Blaarmeersen gemaakt. Er zijn reeds een aantal sfeerbeelden vrijgegeven, maar de beslissing is nog niet gevallen.

De buurtbewoners werden reeds via workshops en dialoogcafés aan het werk gezet. Je kan de verslagen ook op de site van Project Gent-Sint-Pieters vinden en het is zeker de moeite om eens te lezen. Hieruit blijkt ook duidelijk de afwegingen die gemaakt moeten worden en de verschillende meningen hieromtrent. Om iedereen de kans te geven, werd ook een enquête opgesteld om naar de mening over de sfeer en activiteiten in de zones te peilen. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen buurtbewoners en andere Gentenaars. Vul dus vóór 23 oktober de enquête in en laat uw stem horen.

Dat hoeft ook helemaal niet: u kan nu zondag gerust in Gent (en andere steden, trouwens) rondlopen en een hoop gebouwen bekijken die u voordien nooit echt opgevallen zijn, of waar u anders helemaal niet binnen kan. Het is zondag namelijk de Dag van de Architectuur.

Duurzaamheid, participatie en groepswoningbouw zijn de drie thema’s. Maar veel bezoekers komen vooral om ‘te stelen met de ogen’. Ook dit jaar gooit de Dag van de Architectuur vele deuren open met een inkijk in markante gebouwen en vier wandelingen.

Architectuur is een kind van zijn tijd. En dus ligt het thema ‘duurzaamheid’ een beetje voor de hand. Dat lijkt synoniem met energiezuinig bouwen. Maar het begrip ‘duurzaamheid’ is veel ruimer, zegt Patrick Derycker van de Dienst Monumentenzorg en Architectuur: “Naast de technische en materiële aspecten, moet duurzaamheid ook benaderd worden vanuit een sociale en culturele invalshoek: lofts naast sociale woningen en gezinswoningen of studio’s, met respect en liefde voor wat al bestaat.”

Vier wandelingen tonen hoe dit concreet vertaald wordt. De wandeling Wonen in Gent Noord bijvoorbeeld loopt langs nieuwe woonprojecten zoals de voormalige Loods 22 aan de Voorhavenlaan maar ook langs kleinschalige kavels. “Het Gentse stadsontwikkelingbedrijf koopt bouwvallige rijhuizen om ze te vervangen door woningen in kwalitatieve architectuur. Zo trek je een hele buurt weer op”, aldus Patrick Derycker.

Een ander belangrijk project is de geplande opknapbeurt van Ledeberg. Patrick Derycker: “Duurzaamheid betekent hier ook inspraak, participatie van de bewoners en de context uitleggen: wat en vooral waarom. Er is vandaag nog niet zo veel te zien, op enkele kleine realisaties na, maar er valt wel al veel te vertellen. De wandeling Ledeberg Leeft focust op de doelstellingen die de Stad voor deze buurt voor ogen heeft: meer groen, een hogere woonkwaliteit, vlotter en veiliger verkeer, meer ruimte voor ontmoeten, enzovoort.”

De derde wandeling belicht het centrum, waar de jongste jaren hard gewerkt is: de Vismijn, de Korenmarkt, het Emile Braunplein. Een vierde toont een Gents paradepaardje: de historische site de Bijloke, vroeger een ziekenhuissite, nu een levendige plek met cultuur, architectuur en onderwijs.

Zin om mee te wandelen? Schrijf je dan nu in via de website, of 03/242.89.65. Wil je pas zondag zelf beslissen, ga dan naar een van de infopunten (of de startpunten) en ga luisteren of er nog plaats is. Je wandelt gemiddeld twee uur, dus trek best stevig schoeisel aan. De wandelingen kosten € 8 en starten telkens om 13.30 u. en om 16 u.

• Wonen in Gent Noord: vertrek in LDC De Waterspiegel (Meulesteedsesteenweg 510)
• Nieuwe Bijlokesite: vertrek aan het infopunt STAM
• Wonen in Gent: vertrek aan de Vismijn (Sint-Veerleplein 5)
• Ledeberg Leeft: vertrek aan de kerk in Ledeberg (Ledebergplein)

Maar er valt uiteraard nog meer te beleven dan enkel de wandelingen. Een aanrader is de expo over de restauratie van de boekentoren van Henry van de Velde, in het Universiteitsforum (UFO, Sint-Pietersnieuwstraat 33-35). Het volledige programma vind je op www.dagvandearchitectuur.be.

Je kan ook, individueel of met een gids, opengestelde gebouwen bezoeken of een stadsrondleiding volgen langs verschillende architectuurprojecten en stadsontwikkelingen. De rondleidingen en tours worden gegeven door de architect zelf of een deskundige architectuurgids. Indien een rondleiding of een tour volzet is, probeert men een extra rondleiding te organiseren.

Opengestelde gebouwen zijn vrij toegankelijk van 10 tot 18 u. (uitzonderingen staan expliciet vermeld bij de informatie over het gebouw op de site). De gidsbeurten in de opengestelde gebouwen starten om 14 u., 15 u. en 16 u. en zijn gratis. Als je op voorhand hebt gereserveerd, ben je zeker van je plaats, anders is het hopen op geluk.

Voor fietstochten spring je op je eigen fiets of maak je gebruik van lokale fietsverhuur. De organisatoren van de Dag van de Architectuur verhuren zelf geen fietsen.

(Bron: Gent Stadsmagazine en de website van Dag van de Architectuur)

Ann legde me uit dat de noordelijke stationsbuurt best wel dichtbebouwd is, bijna 31% van de wijk is bebouwd tegenover een Gents gemiddelde van 12%. Bovendien strekt die verder uit dan ik dacht, van aan de Gordunakaai tot aan de Stropkaai, afgesneden door de spoorweg en de kleine ring, zeg maar. Niet meteen de omvang van mijn wijk waar ik regelmatig kom, moet ik toegeven. Verder kent de buurt met 5.428 inwoners/km² een hoge densiteit (gemiddelde 1.519 inw/km²). Er wonen minder vreemde nationaliteiten, maar zeker aan de kant van de Heuvelpport wonen flink wat studenten, wat dan weer een specifieke aanpak vraagt. De gemiddelde leeftijd is iets ouder (41 tgo 39,8 jaar), maar dat komt voornamelijk door een hoger aantal 20-34-jarigen en lager aantal 0-19-jarigen. Er zijn grofweg 4 delen: de Rijsenbergwijk, Citadelpark, Heuvelpoort en Stationsbuurt. Voor grote ingrijpende werken rond het station, is Project Gent-Sint-Pieters het infopunt. Al werken ze samen met de gebiedswerking van zowel noord als zuid.

Over de stationswerf zouden we het niet hebben, maar het is eigenlijk onvermijdelijk. De werken zijn dermate ingrijpend. Voor de Rijsenbergwijk wordt een Ruimtelijk Uitvoeringsplan (een RUP) opgemaakt. Daarin wordt een stedenbouwkundige visie voor de langere termijn vast­gelegd. Die visie wordt vertaald naar voorschriften waaraan nieuwe bouwwerken en verbouwingen moeten voldoen. Voorafgaand was er een Ruimtelijk Onderzoek, waarin de Stad de sterke en zwakkere kanten van de wijk voorlegde aan de buurtbewoners. In de wijk zijn nogal wat mooie huizen uit de interbellumperiode.

Het positieve is zeker dat de wijk zijn karakter grotendeels heeft weten te bewaren maar spijtig genoeg zijn niet al deze huizen aangepast aan de eisen die we tegenwoordig op vlak van kwaliteit van het wonen stellen. Na de uitleg van de Stad kregen de bewoners huiswerk. Ze namen foto’s van de wijk en toonden omgekeerd wat zij de sterke kanten vinden, ondermeer het architecturale karakter en het groen in de buurt. Op 12 september werden de resultaten van het ruimtelijk onderzoek voorgesteld. De vrees voor een Atlantic Wall, zoals sommige buurtbewoners de ontwikkeling aan de Koningin Fabiolalaan noemen zou aangepakt worden met twee pleintjes, eentje rond de boom aan de Aaigemstraat en wat verder aan het kruispunt met de Sportstraat. Eigenlijk ontbreekt het de wijk nu een beetje aan een centrum, en via die pleintjes wil men ontmoetingsplaatsen creëren. De ontwikkeling aan de Koningin Fabiolalaan moet voor 30% onverhard zijn, wat zeker positief is voor het groen in de buurt maar ook heel wat puzzelwerk vraagt om te verzoenen met een toegangsweg naar de Blaarmeersen, de voorziene gebouwen,… Voor het Duifhuispark wil men sneller gaan, het groen moet langs meerdere kanten toegankelijk zijn en er komt een crèche.

Ook in de Citadelpark zijn er plannen. Zo zijn vijf studiebureaus bezig om een ontwerpgrammatica te ontwerpen. Dit is minder verregaand dan een RUP, maar men wil toch ook krijtlijnen vastleggen voor hoe het park er moet uitzien. Ze hebben expliciet de opdracht gekregen om een pilootproject uit te werken. Ze bevragen hiervoor ondermeer sleutelfiguren uit de wijk maar ook andere plannen, zoals het Museumplein worden opgenomen in het studiewerk. Volgend voorjaar komt er een tentoonstelling met de diverse plannen en een voorstelling van de pilootprojecten.

Het klinkt wel goed, maar is alles dan ruimtelijke ordening wou ik weten? Ann lachte en maakte me duidelijk dat de problemen in de buurt nu eenmaal niet te vergelijken zijn met die in de Brugse Poort of Ledeberg waar men inderdaad kan overgaan tot onteigening om meer groen in de wijk te brengen. Ze wees op de verschillende straatfeesten: Duifhuisstraat, Aaigemstraat, Handbalstraat (juni), Clementinalaan (eind augustus), Baliestraat (24/9), de vertellingen van midzomernacht in Citadelpark en binnenkort ook Blankenberge Plage (24/9) in de Blankenbergestraat. Vlakbij waar ik woon, maar voorlopig heb ik nog niks gehoord. En soms is het een combinatie van sociaal en ruimtelijke ordening. Neem nu het Clubhuis in de Handbalstraat, het heeft een voortuin die publiek toegankelijk is maar er parkeren wel eens wagens en de activiteiten in het clubhuis mogen natuurlijk ook niet gestoord worden door bezoekers. Samen zijn ze op zoek naar een oplossing gegaan. Het idee van een petanquebaan is gevallen. Of in de Heuvelpoortwijk waar terecht geklaagd werd over weinig groen. De aanwezigheid van studenten maakt het wel niet simpel. De meeste trottoirs zijn te smal voor geveltuintjes en bloembakken zijn ook niet altijd ideaal. Na een donderdagnacht zou er misschien niet veel meer van overblijven. Toch heeft men er plantjes verkocht en probeert men met de school sensibiliseringsacties op te zetten.

Rond het zwembad Strop is bijvoorbeeld een groen grasveld dat een aantal mogelijkheden zou kunnen bieden. Al is het ook wat afgesloten en wekt dit mogelijk ook vragen rond veiligheid op. ‘s Avonds sluiten de poorten. Nu waren er verschillende diensten die iets over het terrein te zeggen hebben: sportdienst, groendienst,… Sinds de overname van de zwembaden door TMVW konden plannen gesmeed worden maar dan gooide de financiële crisis roet in het eten, want koken kost geld. En plannen zijn duur, maar niet getreurd, het idee wordt niet begraven.

Ann informeerde ook bij mij wat ik van mijn buurt vond. Ik zei dat het er rustig wonen is en dat heel wat mensen zich daar over verbazen. De laatste tijd zijn dat voornamelijk de bouwvakkers die mijn deur hebben platgelopen, maar ook familie uit een fermettewijk in West-Vlaanderen durven al eens die opmerking maken. Enkel wanneer de kinderen aan school worden opgehaald of afgezet is het wel eens druk, maar vaak is het ook het enige moment dat de zone 30 wordt gerespecteerd. Ik heb niet meteen last van sluipverkeer, al weet ik dat heel wat mensen in de buurt wel die opmerking maken. Ik kan me wel ergeren aan te weinig fietsenrekken, zeker als mijn vitessen weer kapot zijn. Maar van mij mag het soms best wat levendiger zijn in de buurt, een markt in het weekend ofzo spreekt me wel aan.

Vrijdag werd het grootste brugdeel, een stuk van 40m, al geplaatst aan de kant van de Koopvaardijlaan. De Bataviabrug bestaat uit een vast en een beweegbaar stuk. Dat laatste is een technologisch hoogstandje: centraal over de vaarweg kan de brug opgeheven worden zodat de schepen eronder door kunnen varen. Ook als de brug in beweging is, kunnen fietsers en voetgangers ze nog altijd oversteken.

Al deze delen worden per schip naar de Oude Dokken gebracht. Wanneer ze alle vier geplaatst zijn, wordt de brug in de hoogste stand vergrendeld, zodat ze de scheepvaart niet hindert. Gezien het bewegingsmechanisme nog in productie is, zal de brug enkele maanden niet kunnen bewegen. Dat kan pas wanneer dat mechanisme is geplaatst en getest, zodat de veiligheid verzekerd is.

De andere bruggen, Calcuttabrug en Matadibrug, gingen normaal onmiddellijk na de oplevering van de Bataviabrug gebouwd worden. Die werven zijn echter uitgesteld tot resp. 2015 en 2016. Iets met subsidies, weetwel.